حضرت عبدالعظیم بهصورت یک مسافر ناشناس، وارد رِی شد و در محلهی «ساربان» در کوی «سکةالحوالی» به منزل یکی از شیعیان رفت. مدتی در زیرزمین آن خانه به سر میبرد و مردم از حضورش بیخبر بودند و تنها افراد انگشتشماری از شیعیان او را میشناختند و از حضورش در آن محله، مطلع بودند که آنان هم میکوشیدند که این خبر، فاش نشود تا خطری جان ایشان را تهدید نکند. امّا با گذشت زمان، افراد بیشتری حضرت عبدالعظیم (ع) را میشناختند و به خانهاش رفتوآمد میکردند تا از علوم و روایاتش بهره گیرند و عطر خاندان عصمت را از او ببویند.
یکی از ویژگیهای مهم در زندگی حضرت عبدالعظیم (ع) این بود که توفیق یافت محضر پرفیض سه حجّت الهی؛ امام رضا، جواد و امام هادی علیهمالسلام را درک کند، از تعالیم آن بزرگواران بهرهمند شود و سخنان و روایات آنان را به نسلهای بعد منتقل کند.
«شیخ محمّد شریف رازی» در کتاب خود، پیرامون ادب حضرت عبدالعظیم نسبت به ساحت ائمه معصومین علیهمالسلام مینویسد:
«رفتار و عادت کریمانه حضرت عبدالعظیم (ع) این بود که هر وقت وارد مجلس حضرت امام جواد (ع) یا امام هادی (ع) میشد، با کمال ادب و خضوع و غایت حیا و تواضع، در حالی که دستهای خود را از ردا بیرون آورده بود، با کمال ادب به محضر آن امامان سلام عرض میکرد و امام پس از جواب سلام، او را نزدیک خود میخواند و در کنار خویش مینشاند؛ بهحدّی که زانوی مبارکش به زانوی مقدّس امام میچسبید و امام، کاملا از احوال او سؤال میکرد که این موجب حسرت و غبطهی دیگران میشد.»
محمّد شریف رازی در ادامه مینویسد:
«یکی از جنبه های احترام و تعظیمهای امام جواد (ع) و امام هادی (ع) به جناب عبدالعظیم حسنی این بود که هیچ وقت او را به نام نمیخواندند و پیوسته حضرتش را با کنیه اش -که «ابوالقاسم» بود- خطاب مینمودند و علمای ادب میگویند که کنیه برای تعظیم و تکریم و احترام، وضع شده است؛(2) لذا به خوبی فهمیده میشود که حضرات ائمه معصومین (ع) تا چه حدّی برای جناب عبدالعظیم، احترام قائل بودهاند و اینها چیزی جز این نیست که تقوا، ورع و علم توأم با عمل عبدالعظیم، باعث شده است که محبوبیت خاصی نزد امامان معصوم بیابد.»
شیخ صدوق در کتاب «کمال الدین» مینویسد:
«وقتی که حضرت عبدالعظیم (ع) خدمت امام هادی (ع) مشرف شد و عقاید خود را اظهار کرد، امام فرمود: تو از دوستان حقیقی ما هستی.
و نیز مؤلف کتاب «جنةالنعیم» میگوید: «شخصی به نام اباحماد رازی، از شیعیان و موالیان شهر ری، با وجود مشکلات آنزمان به سامراء رفت و خدمت امام زمانش حضرت علی النقی (ع) رسید و مسائلی را پرسید. امام، ضمن پاسخ به مسائل او، فرمود:
«ای اباحماد! هرگاه مشکلی از امور دینی برایت پیش آمد، جواب مشکل خود را از عبدالعظیم حسنی بخواه و سلام مرا به او برسان.»
مأخذ مطالب فوق، تارنمای مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهلالبیت علیهمالسلام (ahlolbait.com) است. متن کامل را میتوانید در نشانی زیر مطالعه کنید. بنده گزیدههایی از آنرا با ترتیبی متفاوت نقل کردم.
چهارم ربیعالثانی سالروز ولادت حضرت عبدالعظیم حسنی را به محضر امام عصر سلام الله علیهما و به شما و همه شیعیان و محبان ایشان تبریک عرض میکنم. زیارت و شفاعتشان شامل حالمان باشد، انشاءالله
